Co zrobić, gdy nie działa sprzęgło?

 Sprzęgło odpowiada za płynne ruszanie i zmianę przełożeń bez szarpnięć. Jako element łączący silnik ze skrzynią biegów, powinien być naprawiany jak najszybciej od czasu wykrycia usterki. Zwłoka może spowodować znaczne zwiększenie kosztów naprawy, np. poprzez uszkodzenie skrzyni biegów. Za wadliwą pracę sprzęgła może odpowiadać układ hydrauliczny, pompa sprzęgła czy wysprzęglik, lub samo sprzęgło. Doświadczony mechanik powinien bez problemu znaleźć przyczynę.

Podczas gdy automatyczne skrzynie biegów zyskują na popularności, wciąż jest sporo samochodów wyposażonych w manualne skrzynie biegów. Jeśli chodzi o manualną skrzynię biegów, jednym z najważniejszych elementów jest sprzęgło. Sprzęgła, które są dobrze utrzymane i zadbane, mogą wytrzymać do 130 000 km, a źle traktowane sprzęgło może przestać działać po zaledwie 60 000 km.

Sprzęgło ma zasadnicze znaczenie dla poprawnego działania pojazdu, a jego niesprawność może szybko uszkodzić inne części przekładni, co znacznie zwiększy koszty naprawy. Problemy ze sprzęgłem należy rozwiązać natychmiast po pojawieniu się pierwszych oznak usterki.

Jak działa sprzęgło?

Układ sprzęgła przekazuje moc z silnika do skrzyni biegów, a także umożliwia przerywanie przenoszenia ruchu obrotowego do skrzyni biegów podczas zmiany biegów. Głównymi elementami układu sprzęgła są: pompa sprzęgła, wysprzęglik, koło zamachowe i przewód sprzęgła.

Większość pojazdów wyposażona jest w sprzęgła cierne, które są obsługiwane za pomocą płynu hydraulicznego lub linki sprzęgła. Koło zamachowe połączone jest z silnikiem, a tarcza sprzęgła łączy się ze skrzynią biegów. Sprzęgło załącza się, gdy pedał nie jest wciśnięty. Sprężyny dociskają tarczę dociskową do koła zamachowego, co powoduje skuteczne połączenie skrzyni biegów z silnikiem i przenoszenie ruchu obrotowego.

Po naciśnięciu pedału sprzęgła połączenie zostaje przerwane. Ramię popycha łożysko ślizgowe na środku sprężyny, co powoduje zwolnienie nacisku.

Dlaczego sprzęgło nie działa?

• Awaria pompy sprzęgła/wysprzęglika – Pompa sprzęgła wyposażona jest w zbiornik, w którym znajduje się płyn hamulcowy. Pompa sprzęgła jest podłączona do wysprzęglika za pomocą węży. Gdy pedał sprzęgła jest wciśnięty, płyn hamulcowy przesuwa się z pompy sprzęgła do wysprzęglika, co powoduje nacisk na sprężynę w celu rozłączenia sprzęgła. Zarówno pomap sprzęgła, jak i wysprzęglik wyposażone są w uszczelki, które mogą się zużyć, co spowoduje wyciek. Wyciek doprowadzi ostatecznie do nieprawidłowego działania sprzęgła. Typowe objawy awarii pompy sprzęgła lub wysprzęglika to wpadnięcie pedału sprzęgła do samej podłogi, nie umożliwiając jednocześnie zmiany biegu. Nastąpi także wyciek płynu hydraulicznego.

• Wyciek płynu hydraulicznego - płyn hydrauliczny w układzie sprzęgła w rzeczywistości jest płynem hamulcowym. Wyciek płynu z układu spowoduje utrudnienie zmiany biegów, a pedał sprzęgła może wpaść aż do podłogi. Może być także zauważalna plama płynu hydraulicznego pod samochodem. Wyciek płynu hydraulicznego jest często objawem poważniejszego problemu.

• Ślizgające się sprzęgło – Sprzęgło zostało tak zaprojektowane, aby umożliwiać jego lekki poślizg podczas początkowej fazy procesu załączania. Umożliwia to także płynną jazdę podczas zmiany biegów, jednak podczas pełnego załączenia napędu nie może następować nawet najmniejszy poślizg sprzęgła. W większości przypadków poślizg sprzęgła może wystąpić podczas ciągnięcia dużego ładunku lub jazdy pod górę. Ślizganie się sprzęgła może spowodować jego nagrzanie, które może doprowadzić do przegrzania okładzin ciernych i uszkodzenia koła zamachowego, oraz tarczy dociskowej. Jeżeli sprzęgło zacznie się ślizgać, warto jak najszybciej umówić się do warsztatu na kontrolę i naprawę.

• Szarpiące sprzęgło – szarpanie sprzęgła spowodowane może być przez smar lub olej, który dostał się na powierzchnie robocze sprzęgła. Takie same objawy może też powodować nierównomiernie przylegająca do docisku tarcza sprzęgła.

• Zapowietrzony układ hydrauliczny - Jeśli w przewodzie hydraulicznym znajduje się powietrze, jego ściśliwość nie pozwoli na poprawne przekazanie energii. Może to spowodować konieczność tak zwanego pompowania sprzęgła, w celu rozłączenia napędu.

• Niewyregulowana linka sprzęgła - linka, która łączy pedał z układem sprzęgła, może zostać niewłaściwie wyregulowana. Niższe położenie pedału sprzęgła jest częstą oznaką tego problemu. W celu rozwiązania tego problemu należy poprawnie wyregulować linkę sprzęgła.

• Zerwana linka sprzęgła – linka sprzęgła może się rozciągnąć lub zerwać. W takim przypadku pedał sprzęgła wpada w podłogę i nie wraca do pozycji wyjściowej. Linka sprzęgła nadawała się do wymiany.

• Sprzęgło nie rozłącza się - wiele uszkodzeń może spowodować, że sprzęgło nie zostanie rozłączone. Od uszkodzonego wałka wyjściowego do wygiętej tarczy sprzęgła. Samochód, w którym nie można rozłączyć sprzęgła powinien jak najszybciej znaleźć się w warsztacie.

• Twardy pedał sprzęgła - jeśli sprzęgło jest twarde lub sztywne, istnieje duża szansa, że występuje problem z pedałem sprzęgła lub linką sprzęgła.

Jak to się robi:

Mechanik sprawdza poziom płynu hydraulicznego i ewentualne wycieki. Jeżeli sprzęgło załączane jest za pomocą linki zostaje ona również sprawdzona pod kątem sprawności i poprawnego wyregulowania. Mechanik dzięki swojemu doświadczeniu powinien bez problemu znaleźć przyczynę problemów ze sprzęgłem.

Jak jest to ważne?

Układ sprzęgła jest tak zaprojektowany, aby umożliwiać płynne ruszanie i bezproblemową zmianę biegów. Jeżeli chociaż jeden element zakłóci pracę układu, może mieć to drastyczny wpływ na pozostałe elementy, w tym również na skrzynię biegów. Naprawy związane ze sprzęgłem powinny być realizowane jak najszybciej, ponieważ zwlekanie może wygenerować ogromne dodatkowe koszty.